منبع پایان نامه ارشد با موضوع افزایش، ریشه، تیمار، آبیاری

افزایش دورههای آبیاری برای یک محصول، موجبات افزایش هزینه آب بها میگردد و همچنین عملکرد و کیفیت محصول پارامتر وابسته به میزان و نظم آبیاری است، به همین دلیل تمام تلاش محققان بر آن است که میزان مصرف آب در واحد سطح کاهش یافته و اتلاف آب و مواد غذایی را از طریق شسته شدن و تبخیر به حداقل برسانیم و از آلوده شدن آبهای زیرزمینی جلوگیری به عمل آوردند در ضمن بتوانیم رشد مطلوب را داشته و آب و مواد غذایی محلول در ناحیه ریشه گیاه را برای ذخیره نمائیم (روشن، 1381). یکی دیگر از خصوصیات سوپرجاذبها این است که حداکثر گنجایش پذیری خود را در برابر خاکهای لایههای زیر و کود ترکیبی حفظ میکند. باتوجه به این که قدرت جذب بالای سوپرجاذبها یکی از خصوصیات ویژه این مواد است همچنین پتاسیل مرطوب کردن خاکهای شنی نیز یکی از ویژگیهای این مواد است، اثر سوپرجاذب بر ویژگیهای حفظ آب خاک های شنی را کاملا مشخص میکند (روشن، 1381).
استفاده از سوپرجاذبها تبخیر را تا 20 درصد کاهش میدهد. گیاه به صورت موثری از آب استفاده میکند و از آنجا که شدت گرما باعث افزایش تبخیر میشود لذا ایجاد رطوبت بیشتر در خاک جبران ناپذیر خواهد بود. سوپرجاذبها دارای ظرفیت حفظ بالای آب بوده و مصرف آب را به آسانی برای گیاه فراهم میسازد. آب موجود عبارت است از آبی که بین گنجایش زراعی و نقطه پژمردگی یا بین 1/3- و 15- بار میباشد در ظرفیت آب زراعی فضای منافذ با آب پوشیده شده است. بنابراین پتاسیل خاک بالا رفته و آب به سادگی توسط تارهای کشنده ریشه جذب میشود با افزایش جذب آب پتاسیل آن کاهش مییابد. به منظور برقراری تعادل پتانسیل آب در نزدیک به تارهای کشنده ریشه جذب شده و به سوی ریشه جریان می یابد بنابراین تارهای کشنده تا زمانیکه آب اطراف آنها کم میشود میتوانند آب مورد نیاز خود را فراهم سازند تا سرانجام گیاه پژمرده شود. سوپرجاذب مورد نظر در این سیستم طبیعی حفظ آب بسیار موثر بوده و مصرف یکنواخت آن را برای گیاهان فراهم میکند به همین دلایل مصرف سوپرجاذبها از هدر رفتن آب جلوگیری کرده و آب مورد نیاز گیاه را به آسانی در دسترس آن قرار میدهد (روشن، 1381). این تبادل یونی باعث میشود که مواد غذایی یکنواختتر برای گیاهان تامین شود و از آبشویی مواد غذایی می توان جلوگیری کرد. نتایج حاصل از دانشگاه گیسن آلمان نشان میدهد که مصرف این هیدروژل ها 50 درصد فرسایش خاکهای شنی را کاهش میدهد با بکاربردن 3 گرم از این هیدروژلها سوپرجاذب در هر لیتر خاک شنی فرسایش به 50 درصد کاهش یافت. نتایج این آزمایش نشان میدهد که مصرف هیدروژل فشردگی خاک را کاهش داده و میزان نفوذپذیری آب درخاک را افزایش میدهد اگر آب باران به سرعت در خاک نفوذ کند آب کمتری به هدر میرود. کاهش فرسایش به معنی حفظ خاک مرغوب است. خاک مرغوب بهترین محیط برای رشد گیاهان به بهترین ساختار است. سوپرجاذبها زمانی را که گیاه به نقطه پژمردگی کامل برسد را طولانی میکند. براساس اندازهگیریهای انجام شده خاکهای شنی پس از 4 روز بدون آبیاری دارای یک لیتر آب هستند. درصورتی که در این گونه خاکها از سوپرجاذبها استفاده شود پس از 8 روز بدون آبیاری دارای یک لیتر آب هستند، پس میتوان با مصرف این نوع مواد رطوبت خاک را برای مدت زمان طولانیتری در سطح بالایی درخاک و محدوده ریشه نگه داشت (روشن، 1381). سوپرجاذبها تخلخل خاک و نفوذ پذیری آن را بهبود مییابد. براساس آزمایش انجام شده با به کار بردن 3 گرم استوکوزورب در یک لیتر خاک خلل و فرج خاک شنی از 37/0 تا50/0 افزایش مییابد، حجم خاک به طور مساوی بین هوا و آب تقسیم می شود هوادهی و ظرفیت بالای نگهداری آب در خاک باعث رشد بهینه گیاه میشود. بایستی که هیدروژلهای سوپرجاذب به صورت یک مبادله کننده یونی عمل کنند، هیدروژلهای سوپرجاذب قادر به جذب مقدار محدودی مواد غذایی به وسیله تبادل کاتیونی (پتاسیم) در برابر مواد غذایی دیگر موجود در خاک (کلسیم و منیزیم) هستند. این کاتیونها براساس فرآیند اسمزی به خاک پس داده میشوند. بنابراین همیشه تعادلی بین غلظت یونها در داخل شبکه پلیمر و خاک بوسیله تبادل یونی بدست میآید (روشن، 1381).
همچنین نتایج دیگری که دانشگاه گیسن آلمان بر روی این نوع هیدروژل سوپرجاذب انجام شده نشان میدهند که مصرف آن باعث میشود گیاهان دوام بیشتری تحت شرایط فشار آب داشته باشد. این آزمایش ها نشان میدهد که مصرف هیدروژل سوپرجاذب باعث میشود که محصول به دست آمده از گیاهان با همان میزان آب آبیاری شده 20 درصد افزایش یابد. کارایی نیترات را بهبود میبخشد، با مصرف نیترات کمتر بازده بیشتری از مصرف نیترات خواهیم داشت. در آزمایش انجام شده مشخص شد که مصرف هیدروژل سوپرجاذب بطور قابل ملاحظهای ادامه حیات و ارتفاع جوانهها را افزایش می دهد افزایش ارتفاع جوانهها شرایط ساختاری خوب جوانههاست. مقدار افزایش در سرعت های بقا زیستی که از مصرف هیدروژل سوپرجاذب برای کشت در توده شن حاصل می شود بدلیل ظرفیت نگهداری بالای آب در شن وآبیاریهای مکرر بودهاست (روشن، 1381).

2-2- جاذبهای طبیعی رطوبت
سلمانی زاده و همکاران (1389) 4 سطح زئولیت 0، 5، 10، 20 درصد (که به صورت حجمی با ماسه پر شده بودند) و دو نوع قلمه چوبی و نیمه چوبی مورد استفاده قرار گرفت که به صورت آزمایش فاکتوریل و در قالب طرح کاملاً تصادفی با 4 تکرار انجام شد. قلمهها از نظر طولی یکسان و از شاخه های میانی گیاه مادری سالم و شاداب از شهرستان جیرفت تهیه شده بودند و در گلدان کشت شدند. از سیستم آبیاری مهپاش جهت
قلمهها استفاده شد و تمام شرایط محیطی لازم جهت ریشه دار شدن قلمهها مهیا شد. پس از 105 روز قلمههای ریشه دار شده را به آرامی از محیط کشت بیرون آورده و قطر ریشه، درصد ریشهزائی، وزن تر و خشک ریشه اندازه گیری شدند.
با توجه به نتایج حاصل از این پژوهش مشخص گردید که اثرات زئولیت بر روی قطر ریشه، درصد ریشه زائی، وزن تر و خشک ریشه در سطح احتمال 1 درصد معنی دار شد. افزایش قطر ریشه و درصد ریشه زایی در زئولیت 20 درصد ممکن است به این دلیل باشد که زئولیت می تواند ویژگی های فیزیکی خاک را بهبود بخشد که تخلخل بیشتر خاک را در پی دارد که با نتایج وخوف و همکاران (1999) مطابقت دارد. نتایج حاصل از مقایسه میانگین مربوط اثر ترکیب حجمی بر وزن تر ریشه نشان داد که حداکثر وزن تر ریشه g132/2 در ترکیب حجمی زئولیت 20 درصد بود و حداقل در تیمار شاهد با g 719/0 بود. شاید بتوان گفت که تأثیر زئولیت در افزایش وزن تر ریشه به خاطر خصوصیت زئولیت در جذب و نگهداری آب و عناصر غذائی در منطقه ریشهزائی باشد. همچنین نتایج مربوط به اثر ترکیب حجمی زئولیت بر وزن خشک ریشه نشان داد که حداکثر وزن خشک ریشه در تیمار 20 درصد با 08/0 میلیگرم و حداقل وزن خشک ریشه با 27/0 میلیگرم در تیمار شاهد بود. که میتوان تأثیر زئولیت بر وزن خشک ریشه را به ویژگی مهم زئولیت در جذب و نگهداری آب و مواد غذائی در منطقه ریشه زائی دانست. همچنین نتایج به دست آمده از اثر نوع قلمه بر صفات اندازه گیری شده در سطح 1 درصد معنی دار شد و قلمه نیمه چوبی بر وزن تر و خشک ریشه و قلمه چوبی بر قطر ریشه و درصد ریشه زایی بیشتر اثر معنی دار را نشان دادند.
مطالعات پرز و همکاران (2008) روی گیاه زیتون، تاثیر مثبت زئولیت را در کاهش آبشویی نیترات، افزایش قدرت نگهداری آب در خاک، راندمان بالای مصرف آب و کاهش نیاز کود دهی نشان داد. البسایدی و همکاران2008) ) به بررسی اثر زئولیت بر خصوصیات خاک و عملکرد جو تحت استفاده از دو شوری مختلف آب آبیاری 3 و 16 دسی زیمنس بر متر پرداختند. کاربرد زئولیت در شوریهای 3 و 16 دسی زیمنس بر متر به 23 درصد افزایش عملکرد محصول به ترتیب باعث 9 و 3 کیلوگرم شد. همچنین آنها گزارش کردند، کاربرد زئولیت همچنین آنها گزارش کردند، کاربرد زئولیت ظرفیت نگهداری آب و نمک را در خاک افزایش می دهد و باعث حفظ مواد غذایی در منطقه توسعه ریشه میگردد.

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   پایان نامه رایگان با موضوعشاخص TCI

2-3- جاذبهای مصنوعی رطوبت
پاتیل و همکاران (2010) اثرات بیوپلیمرهای مختلف مانند آگار سلولز و پلی ساکاریدهای باکتریایی به عنوان اصلاح کنندههای خاک برای افزایش نگهداری آب خاک و اثرات آنها بر نقطه پژمردگی دایم، جوانهزنی و رشد نشاهای پنبه در یک مقیاس آزمایشگاهی را بررسی کردند. مقادیر 2/0 تا 2 درصد از هر یک از پلیمرها در یک خاک لوم شنی در ظروف گلدانی به کار رفت. نتایج نشان داد که بیوپلیمرها، 233 تا 242 درصد ظرفیت نگه داری آب خاک را افزایش دادند و از 84 تا 108 ساعت در دمای 37 درجه سانتیگراد در نقطه پژمردگی تأخیر ایجاد شد.
گوگلانی (1382) با کاربرد 30 تا 50 گرم پودر هیدروژل برای هر درخت در باغهای زیتون گنبد نشان داد که حداقل 50% در مقدار آب آبیاری صرفه جویی شد. الله دادی (1384) در بررسی اثر مقادیر سوپر جاذب آب از نوع A200 بر رشد و عملکرد سویا گزارش نمود که بیشترین عملکرد و اجزاء عملکرد سویا با اعمال آبیاری کافی (دور آبیاری 6 روز) و نیز کاربرد بالاترین مقدار پلیمر سوپرجاذب 225 کیلوگرم در هکتار بدست میآید. در تحقیقی که شفیعی (1382) بر روی تأثیر پلیمر سوپرجاذب بر افزایش رطوبت خاک و بازدهی و استقرار گونه پانیکوم آنتیدوتیل داشت مشخص گردید که استقرار گونه در تیمار شاهد 75 درصد و در تیمار پلیمر 80 درصد و تولید ماده خشک هر گلدان در تیمار شاهد 71/1 و در تیمار پلیمر 82/3 گرم بوده است. همچنین کارآیی مصرف آب در تیمار شاهد، 21/0 و در تیمار پلیمر، 46/0 گرم در لیتر بود. طی یک مطالعه، اثر پلیمر آبدوست تراکوتن11 بر دور آبیاری خربزه در سال 1382 در منطقه شهرستان سمنان بررسی شد. نتایج نشان داد که استفاده از هیدروژل تاثیر مثبت روی صفات مورد بررسی (بنیه گیاه، وزن میوه و بیوماس گیاه) در شرایط تنش خشکی داشت. فاکتور اثرات متقابل صفات مذکور فقط در سطح 1 درصد برای صفت بیوماس گیاه معنیدار شد، به طوری که تیمار با دور آبیاری 6 روز و 15 گرم پلیمر، بیشترین بیوماس را داشته است (سالار و همکاران، 1384).
هاترمن و همکاران (1999) اثر هیدروژل استوکوزورب با مقدار های 04/0، 08/0، 12/0 و 2/0 درصد بر زنده ماندن دانهالهایhalepensis Pinus در بخش خشکی مورد بررسی قرار دادند و مشاهده کردند که با افزایش مقادیر هیدروژل، نگهداری آب در خاک به طور فزاینده افزایش می یابد و پس از قطع آبیاری، مدت زمان زنده ماندن گیاهان تیمار شده با 04/0 درصد دو برابر تیمار شاهد است. در دوره خشکی، دانهالها رشد زیادی در شاخساره و ریشه نسبت به نمونه شاهد داشتند. بانج شفیعی (1379) تأثیر پلیمر ابر جاذب استوکوزورب را بر افزایش رطوبت خاک، بازدهی کود، رشد و استقرار گیاه Panicum مورد بررسی قرار داد. این پژوهش بر اساس 3/0درصد وزن از پلیمر یاد شده به سه نوع بافت خاک (سبک، متوسط، سنگین ) و در چهار تکرار و سه دور آبیاری (4 ، 8 و12 روز) در دو تیمار خاک با و بدون پلیمر انجام شد و نشان داد که در تمامی تیمارهای خاک و دور آبیاری تأثیر پلیمر بر ماده خشک به طور کامل دیده میشود.
مارتینز و همکاران (2001) در پژوهشی اثر پلی اکریل آمید را بر ویژگیهای فیزیکی ترکیب پیت- پرلایت بر رشد گیاه Coronopifolium (willd.) Humphr Argyranthemum را مورد بررسی قرار داد
ند. در این پژوهش، به ترکیب پیت- پرلایت با نسبت حجمی 2:1 دارای یک کود کند رها، پلی اکریل آمید آلکوزورب12 در مقادیر 1، 5/2، ? و ?? گرم بر لیتر افزوده شد. ویژگیهای فیزیکی ترکیبهای اولیه در مقادیر کم و متوسط پلی اکریل آمید به طور معنیدار تحت اثر قرار نگرفت. افزودن هیدروژل در بالاترین مقدار (10 گرم بر لیتر)، جرم ویژه ظاهری خشک و محتوی هوای خاک را کاهش و کل فضای خاک، نگهداشت آب در مکش 5/1 و 10 کیلو پاسکال را افزایش داد ولی آب سهلالوصول را افزایش نداد. پلیاکریل آمید بر مقدار آب قابل دسترس اثری نداشت. تجزیه محیط کشت پس از چهار ماه رشد گیاه نشان داد که اثرات اولیه روی ویژگیهای فیزیکی از بین رفته است. محتوی آب گلدانها پس از آبیاری و زهکشی با افزایش میزان پلی اکریل آمید افزایش یافت. این اثر به طور فزاینده نشان داد که اثرهای فیزیکی پلی اکریل آمید ناپایدار است. پتانسیل آب شاخساره، در گیاهان تحت تیمار بیشتر از شاهد بود. توزیع زیست توده در انتهای کشت اثرات قابل توجهی نشان داد. زیست توده گل و شاخساره و کل زیست توده به وسیله پلی اکریل آمید به طور معنی داری تحت اثر قرار نگرفت و در گیاهان تحت تیمار وزن خشک ریشه افزایش و نسبت شاخساره به ریشه کاهش یافت. این واکنش می‎تواند برای بهبود استعداد گیاهان تیمار شده برای انتقال در نواحی با خاک خشک جالب توجه باشد.
در سال 1999 افزایش شاخص جوانهزنی خیار توسط الحربی و همکاران در اثر استفاده از پلیمرهای آبدوست گزارش شده است. الحربی و همکاران (1999) نشان دادند افزودن مواد جاذب رطوبت به خاک باعث افزایش معنیدار در اجزای عملکرد گوجه فرنگی شد. الحربی (1994) اثر آبیاری و افزودن مواد جاذب الرطوبه در خاک را بر روی رشد نهال گوجه فرنگی آزمایش نمود. نتایج نشان داد که افزودن آن به میزان 6/0 درصد وزنی باعث افزایش معنیدار در عملکرد میگردد که این افزایش ناشی از دسترسی بیشتر گیاه به آب بوده است. اثر هیدروژل بر ذخیره آب در خاکهای شنی و لوم شنی و تأثیر آن بر رشد جو، گندم و نخود توسط اختر و همکارانش (2004) در کشور پاکستان بررسی گردید. نتایج نشان داد با افزایش 1/0، 2/0 و 3/0 درصد هیدروژل به خاک ظرفیت نگهداری آب به طور خطی (R=0.988) افزایش یافت. افزودن هیدروژل به خاک باعث تأخیر چهار تا پنج روزه در پژمردگی نهال در هر دو نوع خاک به کار رفته شد. اختر و همکاران (2004) نیز نشان دادند که اضافه کردن هیدروژل به بسترهای شنی و لوم شنی موجب افزایش رشد و بقای گیاهچه های جو، گندم و لوبیا چشم بلبلی شد.
خادم و همکاران (1388) به منظور بررسی تأثیر مصرف پلیمرهای سوپرجاذب و کود دامی بر خواص کمی و کیفی سویا در شرایط تنش خشکی این آزمایش را به صورت کرت های یک بار خرد شده در قالب طرح بلوک های کامل تصاد فی با سه تکرار در شهرستان مرودشت و فاکتور فرعی 100 و 150 میلی متر تبخیر آب از تشتک تبخیر کلاسA ، انجام دادند. آنها نشان دادند با افزایش شدت تنش خشکی، از تعداد غلاف و تعداد دانه در بوته، وزن هزار دانه، عملکرد دانه و بیولوژیک و شاخص برداشت کاسته شد. در مقابل با کاربرد پلیمر سوپرجاذب و کود دامی بر تعداد غلاف و تعداد دانه در بوته، وزن هزار دانه، عملکرد دانه و

دیدگاهتان را بنویسید