نظریه یادگیری اجتماعی و مسئولیت پذیری اجتماعی

دانلود پایان نامه

3-2- چارچوب نظری تحقیق
4-2- فرضیه های تحقیق
1-2-مروری بر مطالعات پیشین
از دهه 1960 مسئله نوع دوستی در روابط اجتماعی، به عنوان موضوعی بین رشته ای به طور گسترده مورد توجه قرار گرفته و در تبیین عمل آن نظریات متعددی ارائه گردیده است.
1-لاتانه و دارلی (1970) با انجام یکسری آزمایشهای متنوع و گسترده، نوع دوستی یک فرایند تصمیم گیری پنج مرحله ای تبیین می کنند طبق نتایج انجام شده اولین مرحله درک موقعیت است به اعتقاد لاتانه و دارلی نوع دوستی وابسته به پاسخی است که ناظرین به هر یک از این مراحل می دهند در صورتی که فرد ناظر به تمام مراحل جواب مثبت بدهد نوع دوستی شکل می گیرد(بارون وبایرون، 366:1997).
2-آزمایشهای دانیل باستون نشان می دهد که افزایش همدلی باعث تمایل بیشتر به نوع دوستی می شود(دو ودیگران 288:1990).
3-لوین و همکارانش با این یافته میزان مسئولیت پذیری افراد نوع دوست بیشتر از افراد بی تفاوت است تحقیقات مارویا و همکاران او معتقدند که افزایش مسئولیت پذیری باعث افزایش نوع دوستی می شود.
4- نتیجه گیری پیلیاوین در فرایند نوع دوستی به خصوص در حالت هایی که ناظر با نیازمند تنها است میزان تحلیل هزینه- پاداش مادی در افراد نوع دوست کمتر می باشد (پیلیاوین 507:1972)
5-سیروس احمدی تحقیقات خود راجع به نوع دوستی در یاسوج به این نتیجه رسید که همدلی تاثیری بر نوع دوستی ندارد اما مسئولیت اجتماعی و تحلیل هزینه – پاداش مادی تاثیر معناداری بر نوع دوستی دارند (احمدی، 1387).
6- براساس نظریه یادگیری اجتماعی رفتار، محصول یادگیری های پیشن است به تعبیر دیگر رفتار کنونی متاثر از تقویت های گذشته است در هر موقعیتی شخص رفتارهای معینی را می آموزد که بر اثر تکرار ممکن است به صورت عادت درآیند وقتی شخصی دوباره درآن موقعیت قرار بگیرد سعی خواهد کرد همان رفتار عادت شده را تکرار کند(کریمی 37:1381).
در فرایند زندگی اجتماعی روزمره خصوصا در شهرهای بزرگ وضعیت های اضطراری اتفاق می افتند که طی آن برخی شهروندان به طور ناگهانی دچار یک مسئله یا مشکل اساسی شده شدیدا به کمک دیگران نیازمند می شوند تا به جریان عادی زندگی بر گردند. در تحقیقات داخلی برای تعیین گروههای نوع دوست از روش تجربی یک گروه آزمودنی و آزمون نهایی و ایجاد یک صحنه اضطراری ساختگی استفاده شده است از مجموع 384 مورد مراجعه به منازل 289 نفر (3/75) درصد نوع دوست و 95 نفر (7/24)درصد بی تفاوت بوده اند.
در بین مردان 173 نفر 79% نوع دوست و 46 نفر 21% بی تفاوت بوده اند و در بین زنان 116 نفر 3/70% نوع دوست و 49 نفر 7/29% بی تفاوت بوده اند(کلانتری و همکاران،1386).
در جامعه شهری ایران 3/75 نوع دوستی نسبت به وضعیت های اضطراری وجود دارد دکتر سیروس احمدی در یاسوج بررسی تمایل نوع دوستی در بین شهروندان پرداخته و در ارتباط آن را با همدلی مسئولیت پذیری، تحلیل هزینه پاداش بررسی نموده نتایج پزوهش نشان می دهد همدلی تاثیری بر نوع دوستی ندارد اما مسئولیت اجتماعی و تحلیل هزینه پاداش مادی تاثیر معنا داری بر نوع دوستی دارند مجموع 386 نفر 1/61 درصد مرد و 150 نفر 9/38 درصد زن بوده اند در وضعیت های اضطراری 8/31 و در مجموع 3/51 می باشد تمایل به رفتار نوع دوستانه در بین شهروندان یاسوجی در وضعیت های اضطراری 8/31 نوع دوستی 24 است بطور معناداری بیشتر است.
کلانتری و همکارانش(1386 )با هدف بررسی میزان نوع دوستی و بی تفاوتی و ارتباط متغیرهای همدلی، مسئولیت پذیری و تحلیل هزینه – پاداش مادی تحقیقی انجام داده اند. این تحقیق به روش پیمایش علی – مقایسه ای انجام شده است. روش نمونه گیری به صورت تصادفی چند مرحله با حجم 384 نمونه بوده است. نتایج تحقیق نشان داده است که اولا در مواجه حالت های اضطراری 75.3 درصد از شهروندان نوعدوست و 24.7 درصد بی تفاوت بوده اند. به علاوه گروه نوع دوست در مقایسه با گروه بی تفاوت دارای همدلی بیشتر و تحلیل هزینه – پاداش کمتر است.
عبدالهی و امینی (1387) در تحقیقی به بررسی وضعیت دگردوستی و سنجش اثرات انواع سرمایه (اقتصای، فرهنگی و اجتماعی) و نوع دینداری و باورهای دگر دوستانه بر کنش های دگردوستانه، پرداخته اند. نمونه آماری این تحقیق مناطق 222 گانه شهر تهران و با روش نمونه گیری چند مرحله ای بوده است. نوع تحقیق پیمایشی بوده است. یافته ها نشان می دهد که سرمایه اجتماعی، باورهای دگردوستانه و دینداری مناسکی در تعیین کنش های دگردوستانه برخوردار بوده اند.
تحقیقات ایلگی و کراولی(1986) بیانگر است که در هنگام وقوع حالتهای اضطراری مردان نوع دوست تراز زنان هستند اما آزمایش های اوتن و همکارانش نشان می دهند که مردان لزوما نوع دوست تراز زنان نیستند و زنان در برخوردهای کوتاه مدت با غریبه ها نوع دوست تراز مردان هستند.
یافته پژوهش حاضر که طی آن امکان و شرایط نوع دوستی برای هر دو جنسیت برابر بوده با نتایج پژوهش های فوق انطباق ندارد و نتایج آن را تاییر نمی کند.
همدلی افراد نوع دوست بیشتر از افراد بی تفاوت است این یافته با نتایج تحقیقات دنیس کربز(1375) و نیز آزمایش های دانیل باستون(1982) که طی آن نشان می دهند افزایش همدلی باعث تمایل بیشتر به نوع دوستی و کاهش همدلی باعث تمایل بیشتر به بی تفاوتی می شوند همخوانی دارد.
میزان مسئولیت پذیری افراد نوع دوست بیشتر است این یافته با نتایج تحقیقات مارویا وهمکارانش(1982) ادونیز لوین و همکارانش(2001) که معتقدند افزایش مسئولیت پذیری باعث افزایش نوع دوستی و کاهش مسئولیت پذیری افزایش بی تفاوتی می شود همسویی دارد.
میزان تحلیل هزینه- پاداش مادی در افراد نوع دوستی کمتر از افراد بی تفاوت است براساس نتیجه گیری پیلیادین(1972) چون در فرایند نوع دوستی بخصوص در حالت هایی که ناظر با نیازمند تنها است منفعت ملموس وجود ندارد و حتی هزینه هایی نیز ممکن است بر فرد ناظر تحمیل شود افرادی که بیشتر بر مبنای تحلیل هزینه- پاداش مادی عمل می کنند کمتر تمایل به نوع دوستی دارند.
در دوران اخیر میگلرام(1970) معتقد است که ساکنین شهرهای بزرگ به دلیل کثرت فشردگی تراکم و ناهمگونی، بطور مرتب به وسیله محرکهای بی شماری، بمباران می شوند. نتایج تحقیقات مارویا و همکاران(1982) که نشان دادند بالا بودن نسبت به نوع دوستی در روابط اجتماعی در شهرهای اسپانیایی زبان به دلیل تاکید بیشتر بر هنجار مسئولیت پذیری اجتماعی است لوین و همکاران(2001) که نشان دادند با افزایش مسئولیت پذیری تمایل به نوع دوستی افزایش می یابد را مورد تایید قرار می دهد. با توجه به تحقیقات کربز(1975) وباستون(1982) که نشان دادند با افزایش پاسخ عاطفی، میزان نوع دوستی افزایش می یابد انطباق دارد.
برایان وتست (1967) در پژوهش خود به بررسی این فرضیه پرداختند که مشاهد یا عدم مشاهده الگو
تا چه میزان بر بروز نوع دوستی یا بی تفاوتی موثر است.برای انجام این پژوهش برایان وتست اتومبیل
خرابی را در کنار جاده قرار دادند که زنی در کنار ان ایستاده بود.بدین ترتیب در برخی ازمایش ها
رانندگان قبل از رسیدن به اتومبیل خراب اتومبیل ازمون شخصی را می دیدند که متوقف کرده ودرحال
کمک به زنی است که لاستیکش پنچر شده ودر برخی دیگر از ازمایش ها رانندگان قبل از رسیدن به