پنج عامل بزرگ شخصیت و مقیاس تاب آوری

دانلود پایان نامه

1-6-تعاریف
1-6-1-تعاریف مفهومی
پنج عامل بزرگ شخصیت عبارت است از روان رنجور خویی(N)، برونگرایی (E)، سازگاری (A)، انعطاف پذیری(O)، وظیفه شناسی(C) و با وجدان بودن. مفهوم شخصیت از دیدگاه آلپورت عبارت است از «سازمان پویایی از نظام های جسمی- روانی در درون فرد است که رفتار و افکار ویژه او را تعیین می کند». هم چنین وی، شخصیت را مجموعه عوامل درونی ای ه تمام فعالیت های فردی را جهت می دهد تلقی می کند (شولترودوان، 1998).
روان نژندی- تمایل عمومی به تجربه و عواطف منفی چون (ش) غم، دستپاچگی، عصبانیت، احساس گناه و نفرت مجموعه حیطه N را تشکیل می دهد (مک کری و کوستا، 1992).
برونگرایی (E): بیانگر وجو رویکردی پر انرژی به جهان مادی و اجتماعی در فرد می باشد که ویژه گی هایی چون مردم آمیزی، فعال بودن، قاطعیت و جرأت را شامل می شود(جان و سریو استاوا، 1999).
سازگاری(A): بعدی از تمایلات بین فردی است و اساساً یک فرد دلپذیر، نوع دوست است. نسبت به دیگران همدردی کرده و مشتاق است که کمک کند و باور دارد که دیگران نیز متقابلاً کمک کننده هستند (مک کری و کاستا، 1991).
انعطاف پذیری (O): قابلیت پذیرش عقاید جدید و ارزش های غیر متعارف می باشد. این عامل با صفاتی نظیر هوش، اعمال خلاف عرف، تخیل، کنجکاوری و ابتکار توصیف می شود.(مک کری و کوستا 1991).
وظیفه شناسی( C): توصیف کننده قدرت کنترل تکافه ها، به نوعی که جامعه مطلوب می داند و تسهیل کننده، رفتار، تکلیف محور و هدف محور است. وظیفه شناسی ویژه گی هایی چون تفکر قبل از عمل، به تأخیر اندازی ارضا خواسته ها رعایت قوانین و هنجارها و سازماندهی و اولویت بندی تکالیف را در بر می گیرد (دیگمن و تاکوموتو چوک، 1981).
تاب آوری می تواند سطوح استرس و ناتوانی را در شرایط استرس زا تعدیل کند و افزایش رضایت از زندگی را باعث شود. تاب آوری به فرآیند پویای انطباق و سازگاری مثبت با تجارت تلخ و ناگوار در زندگی گفته می شود (بنارد، 1995).
سبک‌های مقابله‌ای:
سبک‌های مقابله، به مجموعه تلاش‌های شناختی، هیجانی و رفتاری شخص برای کنترل درخواست‌های بیرونی، درونی بخصوص، که فرد را تهدید می‌کند یا به مبارزه می‌طلبد گفته می‌شود که به سه دسته کلی سبک‌های مقابله‌ مساله مدار، هیجانی مدار و اجتنابی تقسیم می‌شوند (ابراهیمی، بوالهری، ذوالفقاری، 1381)
1-6-2-تعاریف عملیاتی
پنج عامل بزرگ شخصیت: میزان نمره یا کمیتی است که آزمودنی ها با توجه به پاسخ هایشان به پرسشنامه پنج عاملی نئو (NEO-FFI) کسب می کنند. این پرسشنامه دارای 60 آیتم است که ابعاد پنج گانه شخصیت بمنجار (روان رنجور خویی، برون گرایی، انعطاف پذیری، سازگاری، وظیفه شناسی) را می سنجد.
تاب آوری:
نمره ای است که آزمودنی ها در پاسخ به مقیاس تاب آوری کانر- دیویدسون (CD-RISC) کسب می‌کنند واین نمره شاخص عددی مناسبی برای اندازه گیری تاب آوری می باشد. این مقیاس توانایی با سازگاری و تنش را اندازه می گیرد.
سبک‌های مقابله:
عبارت است از نمره‌ای که فرد در پرسشنامه مقابله با فشار روانی CISS-SF کسب کرده است.
فصل دوم
پیشینه پژوهش
2-1-شخصیت
روانشناسی شخصیت حوزه بسیار گسترده‌ای است،زیرا شخصیت خود موضوعی است پیچیده و دارای ابعاد و جنبه‌های گوناگونی است. برای شناخت شخصیت انسان، از دیرباز کوشش‌های فراوانی به عمل آمده است. نظریه‌های متنوع و مختلفی در مورد چگونگی شکل‌گیری شخصیت، عوامل موثر در این شکل‌گیری، عوامل تشکیل‌دهنده شخصیت و از این قبیل عرضه شده است که بعضی کوشیده‌اند پاسخگویی همه سوالات در مورد شخصیت انسان باشند و برخی تنها به چند جنبه‌ی شخصیت پرداخته‌اند (کریمی، 1388).