کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی و نشانه های فرسودگی شغلی

دانلود پایان نامه

گل پور چمر کوهی و محمد امینی(1391)، اثربخشی کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی بر بهبود ذهن آگاهی و افزایش ابراز وجود در دانش آموزان مبتلا به اضطراب امتحان گزارش کردند نتایج تحلیل واریانس چند عاملی بر روی تفاضل نمره های پیش آزمون – پس آزمون نشان داد که بین گرو ه های آموزش ذهن آگاهی و گواه در متغیر های ذهن آگاهی و ابراز وجود و اضطراب امتحان تفاوت معنی داری وجود دارد . روش آموزش کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی بر بهبود ذهن آگاهی ، افزایش ابراز وجود و اضطراب امتحان مؤثر بود.
مطهری، احمدی، سلیمانی و بهزاد پور(1391)، در پژوهشی با عنوان اثر بخشی روش ذهن آگاهی بر کاهش استرس زناشویی مادران دارای فرزند مبتلا به نقص توجه – بیش فعالی گزارش کردند نتایج نشان داد که آموزش ذهن آگاهی به طور معناداری بر استرس زناشویی مادران دارای کودکان بیش فعال مؤثر بوده و مادران در گروه آزمایشی کاهش معناداری را در استرس زناشویی نشان دادند. با توجه به یافته های این پژوهش، می توان روش مداخله ای ذهن آگاهی را به عنوان یک روش موثر در کاهش استرس زناشویی مادران دارای کودک مبتلا به نقص توجه-بیش فعالی و افزایش سطح سلامت این مادران پیشنهاد داد.
اکبر بگلو و ولی زاده (1390)، پژوهشی با عنوان تنیدگی شغلی و شیوه های سازگاری در پرستاران شاغل در بخش روان بیمارستان رازی تبریز انجام دادند. آنان تمامی پرستاران شاغل در بخش های روان(70 نفر) بیمارستان رازی را به روش سرشماری، انتخاب و مورد مطالعه قرار دادند. آنان گزارش کردند که استفاده از آزمون ویلکاکسون، تفاوت آماری معنی داری را بین دو دسته عوامل تنش زای فیزیکی و روانی- اجتماعی نشان داده است و عوامل تنش زای فیزیکی تنش بیشتری را ایجاد کرده بود. آنان نتیجه گرفتند کاهش تنش علاوه بر این که به نفع کارمندان است بلکه در نهایت به نفع کارفرما و سازمان خواهد بود؛ بنابراین برنامه ریزی به منظور کاهش فرسودگی شغلی که در پاسخ به تنش مزمن ایجاد می شود و آموزش روش های سازگاری امری مهم به نظر می رسد.
نجاتی و همکاران(1390)، در پژوهشی با عنوان ذهن آگاهی شاخصی موثر در کیفیت زندگی جانبازان نابینا، 93 جانباز نابینای دو چشم در کشور را مورد بررسی قرار دادند. آنان گزارش کردند که ذهن آگاهی با ابعاد نشاط و سلامت روانی در سطح 0.01 و با ابعاد درک کلی از سلامتی، ایفای نقش جسمی و ایفای نقش عاطفی در سطح 0.05 ارتباط معنی دار داشت و با ابعاد فعالیت فیزیکی، فعالیت اجتماعی و درد جسمی رابطه معنی داری نداشت.
بیرامی و عبدی(1388)، در پژوهشی با عنوان تاثیر آموزش فنون مبتنی بر ذهن آگاهی در کاهش اضطراب امتحان دانش آموزان 22 نفر را به طور تصادفی در دو گروه کنترل و آزمایش جایگذاری کرد و به آموزش فنون مبتنی بر ذهن آگاهی به گروه آزمایش پرداخت. نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که جلسات گروهی آموزش فنون ذهن آگاهی کاهش قابل ملاحظه اضطراب امتحان را در دانش آموزان موجب می شود.
یعقوبیان و پرهیزگار(1381)، در پژوهشی با عنوان بررسی تنیدگی شغلی پرستاران شاغل در بیمارستان های شرق استان مازندران در سال 1378، گزارش کردند که میزان تنیدگی شغلی اکثر(72.86 درصد) پرستاران شاغل در بیمارستان های شرق استان مازندران در حد متوسط است و بین میزان تنیدگی شغلی و ویژگی های فردی و حرفه ای تنها در دو مورد(نوبت کاری و شغلی و منبع درآمد دیگر) ارتباط معنی داری مشاهده گردید. با توجه به اینکه درصد زیادی از پرستاران دارای حد متوسطی از تنیدگی هستند، راهکارهای مقابله با تنیدگی پیشنهاد می گردد.
پیشینه خارجی
خوری و همکاران(2015)، در پژوهشی با عنوان ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس در افراد نرمال: فراتحلیل، گزارش کردند که آموزش ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس یکی از بهترین روشهای آموزش ذهن آگاهی است که منجر به کاهش استرس، اضطراب و افسردگی می شود. این آموزش به افراد می آموزد که شرایط و افکارشان را بدون قضاوت، واکنش و شیوه پذیرش مشاهده کنند.
بااو و همکاران(2015)، در پژوهشی با عنوان خصلت ذهن آگاهی و استرس ادراک شده: نقش هوش هیجانی، تعداد 380 نفر از افراد بزرگسال چینی را مورد مطالعه قرار دادند و گزارش کردند که ذهن آگاهی ارتباط مثبت معنی داری با 4 مولفه هوش هیجانی دارد. همچنین ارتباط منفی معنی داری با استرس ادراک شده دارد. نتایج نشان داد تنها مولفه های خودتنظیمی و استفاده از هیجان در متغیر هوش هیجانی در رابطه بین ذهن آگاهی و استرس ادراک شده نقش متغیر میانجی را دارد.
پارگانکار، گلدنر، ادرواردز، گلدین، زایمرمن و ترمل(2015)، در پژوهشی با عنوان تاثیر برنامه ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس در عملکرد درد قلبی (آنژین) و عروق زنان مبتلا به بیماری های با عروق کرونر گزارش کردند که برنامه ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس منجر به کاهش فرکانس درد قلبی(آنژین) و محدودیت های فیزیکی ناشی از درد قلبی می شود. به علاوه منجر به افزایش سلامت روان، کاهش استرس و اضطراب، و افزایش ذهن آگاهی افراد می شود.
ونگ و کنگ(2013)، در پژوهشی با عنوان تاثیر ذهن آگاهی در رضایت زندگی و پریشانی روانی و نقش هوش هیجانی در این رابطه گزارش کردند که بین ذهن آگاهی و رضایت از زندگی ارتباط معنی داری وجود دارد. بین ذهن آگاهی و پریشانی روانی رابطه معنی داری وجود دارد. همچنین هوش هیجانی در ارتباط بین ذهن آگاهی و بهزیستی روان نقش متغیری میانجی را دارد.
تانی، لوتان و برنستین(2012)، در پژوهشی با عنوان پیامدهای آموزش ذهن آگاهی در خلق و خو و آسیب پذیری اضطراب گزارش کردند که آموزش مهارت های ذهن آگاهی به لحاظ آماری و بالینی به طور معنی داری موجب کاهش نشانه های خلق آسیب پذیر و اضطراب می شود.
صداقت، محمدی، علی زاده و ایمانی(2011)، در پژوهشی با عنوان تاثیر ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس بر ذهن آگاهی، سطح استرس، بهزیستی روانشناختی و هیجانی در نمونه ای از مشارکت کنندگان ایرانی تعداد 30 شرکت کننده ایرانی را که داوطلب حضور در این پژوهش بودند انتخاب کردند و در دو گروه کنترل و آزمایش به صورت تصادفی جایگزاری کردند. گروه آزمایش به مدت 8 جلسه تحت آموزش برنامه ذهن آگاهی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که آموزش ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس به طور معنی داری استرس شرکت کنندگان در گروه آزمایش را کاهش داده است. اما هیچ تغییر قابل توجهی در ذهن آگاهی، بهزیستی روانشناختی و هیجانی ایجاد نکرده است.
ایروینگ، دبکین و پارک(2009)، در پژوهشی با عنوان پرورش ذهن آگاهی متخصصان مراقبت های بهداشتی: یک بررسی و مرور مطالعات تجربی در زمینه ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس، گزارش کردند که از دیدگاهه متخصصان مراقبت های بهداشتی حجم سنگین کارها، محدودیت های محیط کاری، ساعات طولانی کار، ساختار سازمانی و سیستم در حال گذار منجر به افزایش استرس و افزایش نشانه های فرسودگی شغلی می شود. طبق بررسی های این تحقیق شرکت در برنامه های آموزش ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس در پزشکان منجر به مزایایی در ابعاد جسمانی و سلامت روان می شود.
میت مانسگروبر، بک و اسچابلر(2008)، در بررسی خود در مورد حمایتگر های ذهن آگاهی در اجتناب عملی، فرا هیجان و تنظیم هیجانی، دریافتند که تحت شرایط استرس زا آگاهی هشیارانه بیماران در ابتدا به سرعت افزایش یافته و سپس تنزل می یابد.
کوری و همکاران(2006)، در پژوهشی با عنوان مداخله کوتاه مدت ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس در پرستاران و دستیارانشان، گزارش کردند که برنامه آموزش ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس در کاهش استرس و بهبود سلامت روان جمعیت بالینی موثر می باشد. همچنین این برنامه در کاهش استرس و بهبود سلامت روان جمعیت غیربالینی که در معرض خطر مشکلات سلامتی ناشی از استرس هستند نیز موثر می باشد. آموزش ذهن آگاهی حتی در مواقعی که به صورت مختصر باشد، روشی امیدوار کننده است که به مدیریت استرس پرستاران کمک شایانی می کند.
فصل سوم:
روش پژوهش
در این پژوهش ابتدا روش تحقیق، جامعه آماری، گروه نمونه و شیوه انتخاب آزمودنی ها شرح داده می شود سپس ابزار گردآوری داده ها و ویژگی های آن توضیح داده خواهد شد و در نهایت شیوه اجرا و روش تجزیه و تحلیل داده ها بررسی می گردد.
روش تحقیق
این پژوهش از نظر هدف کاربردی و با توجه به شیوه اجرا آزمایشی می باشد. روش پژوهش آزمایشی از نوع پیش آزمون- پس ـ آزمون همراه با گروه کنترل می باشد. دیاگرام طرح پژوهش در زیر آمده است؛
پس آزمون
متغیر مستقل
پیش آزمون