کشورهای صادرکننده نفت و بازارهای جهانی

دانلود پایان نامه

(برگرفته از: جین و کینی (1994)، ریتر (1995)، هبیب و لجنگکویست (2001)، لوگران و ریتر (2004)، باتلر و همکاران (2009)، ون و کائو (2013))


روش تحقیق
تحقیق پیش رو از لحاظ هدف، کاربردی و از حیث روش، توصیفی و از نوع همبستگی میباشد. در تحقیقات توصیفی، محقق به دنبال چگونه بودن موضوع است که شامل جمع‌آوری اطلاعات برای آزمون فرضیه یا پاسخ به سؤالات مربوط به وضعیت فعلی موضوع مورد مطالعه می‌شود. به منظور گردآوری اطلاعات نیز از روش کتابخانهای و دادههای دسته دوم استفاده شدهاست.
جامعه آماری
جامعه آماری این تحقیق، عرضه‌های عمومی اولیه بورس اوراق بهادار تهران در خلال سال‌های 81 تا 89 میباشد.
نمونه مورد مطالعه در بازهی زمانی مورد نظر
با توجّه به اینکه داده‌ها و اطلاعات مالی و ترازنامه‌های شرکت‌ها قبل از سال 80 بر روی پایگاه‌ داده‌های شرکت‌های بورس در دسترس نیستند و از آن‌جایی که در تعریف برخی متغیّرها، داده‌های مالی سال قبل از اجرای IPO (سال‌ مالی منتهی به اجرای IPO)، مورد نیاز است، سال شروع در بازه‌ی مورد نظر، لاجرم 81 در نظر گرفته شدهاست. همچنین، برای سنجش عملکرد آتی شرکت، عملکرد شرکت 3 سال پس از اجرای IPO در نظر گرفته میشود و به همین دلیل، سال 89، آخرین سال قابل بررسی در بازه زمانی این تحقیق می‌باشد. با توجّه به توضیحات فوق، کل عرضه‌های عمومی اولیه انجام گرفته در بورس اوراق بهادار تهران در خلا‌ل سال‌های 81 تا 89، 125 مورد بودهاست که همگی در این پژوهش، مورد مطالعه قرارگرفتهاند. لیست شرکتهای مورد بررسی در پیوست 1 (جدول 6-1)، ارائه شدهاست.
کالبدشکافی اقتصادی بازهی زمانی مورد نظر (زمانزاده، 1389)
در بررسی عوامل، لازم است تا مطالعه‌ایی بر عملکرد شاخص‌های کلان اقتصادی ایران طی دههی اخیر انجام گیرد تا زیربازه‌های زمانی با توجّه به این شاخص‌ها از هم تفکیک گردند. بدیهی است این موضوع می‌‌تواند درک مناسبتری از تحلیل نتایج به دستآمده را ایجاد نماید. اگرچه کالبدشکافی اقتصاد ایران از منظرهای گوناگونی قابل بررسی و بحث است، آن‌چه که در این تحقیق مورد توجّه بودهاست، مروری بر شاخص‌های کلان اقتصادی و نیز سیاست‌گذاری‌های اقتصادی تأثیرگذار در داخل کشور است. در این بررسی، هم شاخص‌های مؤثر بر عملکرد اقتصادی ایران و هم شاخص‌های عملکرد اقتصاد در ایران مورد توجّه بوده‌اند. از جمله‌ی شاخص‌های دسته‌ اول می‌توان به درآمدهای نفی، مخارج دولت، نرخ رشد نقدینگی و نیز نرخ ارز اشاره نمود و در مورد شاخص‌های دسته دوم می‌توان از نرخ تورم، ‌رشد اقتصادی و شاخص قیمت بورس نام برد.
در بررسی کلی این شاخص‌ها آنچه که مشخص می‌گردد متمایز بودن عوامل یاد شده از سال 80 تا 83 و سال 84 به بعد است که شاید یکی از عوامل توضیح‌دهنده‌ی این موضوع، متفاوت بودن دولت‌های حاکم بر ایران در دو بازه‌ی زمانی مذکور باشد. مخارج دولت از سال 1380 تا 1384 روند صعودی نسبتاً باثباتی را طی کردهاست اما این روند پس از این دوره به صورت سیکلی درآمده و بی‌ثباتی قابل توجّهی را نشان می‌دهد. همچنین از سال 80 تا 84، رشد نقدینگی در محدوده 30 درصد حفظ شد، امّا پس از آن همراه با اخذ سیاست مالی انبساطی توسط دولت، این نرخ، روندی صعودی به خود گرفت که در سال 86 به بالاترین میزان خود یعنی 40 درصد رسید.
از منظر شاخص‌های عملکردی نیز می‌توان اینگونه گفت که نرخ تورم از ابتدای سال 81 تا 83 نسبتاً باثبات و همواره در محدوده‌‌ی 14 تا 17 درصدی بودهاست و پس آن سیر سیلکی نرخ تورم آغاز شدهاست.
همچنین نرخ رشد اقتصادی ایران در سال‌های 81 تا 83 در محدوده‌ی باثبات 8 درصد بودهاست که پس از آن در یک روند نزولی در سال 84 به میزان کمتر از 5 درصد رسید و از منظر شاخص قیمت بورس نیز می‌توان سال‌های 80 تا 83 را که زمان بروز حباب قیمتی در بورس تهران بود (رسیدن قیمت شاخص بورس تهران از حدود 5 هزار واحد به مرز 14 هزار واحد در اواسط سال 83)، از سال‌های بعد متمایز نمود. با توجّه به توضیحات فوق، تفکیک سال 80 تا 83 به عنوان یکی از زیربازه‌های زمانی مورد بررسی امری قابل توجیه می‌باشد. موضوع بعدی که به طور قطع در مطالعات باید در نظر گرفته شود مسأله‌ی بحران مالی جهانی سال 2008 (سال 87) است که اقتصاد ایران را از ناحیه درآمدهای نفتی تحت تأثیر خود قرار داد. با وقوع بحران‌های مالی جهانی و پیامدهای رکودی آن، قیمت نفت در بازارهای جهانی با کاهش شدیدی مواجه گردید و درنتیجه درآمد کشورهای صادرکننده نفت از جمله ایران با کاهش قابل ملاحظه‌ایی مواجه شد. با بروز بحران مالی در اقتصاد جهانی که از سه ماههی سوم سال 1387 آغاز شد درآمدهای نفتی ایران روند نزولی به خود گرفت و از بیش از 100 میلیارد دلار به کمتر از 60 میلیارد دلار در سال 1388 رسید. نرخ رشد اقتصادی ایران در سال 87 با کاهش قابل توجّهی به میزان %1 رسید. به علاوه، در سال 1387 با بروز بحران مالی جهانی با افت بسیار شدیدی شاخص قیمت بورس به عنوان شاخصی از عملکرد بازار مالی، از مرز 13 هزار به میزان 8 هزار واحد کاهش یافت. با توجّه به توضیحات فوق، بازه‌ی دوم مورد نظر در مطالعات از سال 84 تا 89 می‌باشد. پس بازهی مورد مطالعه به دو زیربازه 81 الی 83، و 84 الی 89 تقسیمبندی شدهاست.
ابزارها و شیوه جمع‌آوری اطلاعات
با توجّه به اینکه تحقیق حاضر یک تحقیق توصیفی و از نوع همبستگی است، جهت جمع‌آوری داده، از روش‌های زیر استفاده ‌شدهاست.
۱. روش کتابخانه‌ای: جهت جمع‌آوری اطلاعات به منظور تدوین مبانی نظری این تحقیق از کتاب‌ها، مقالات تخصصی و کارهای پژوهشی مرتبط با موضوع تحقیق، استفاده ‌شدهاست.
۲. دادههای دسته دوم: تکنیک مورد استفاده جهت جمع‌آوری داده در تحقیق پیشرو، استفاده از دادههای دسته دوم است. این دادهها از طریق پایگاه اینترنتی بورس اوراق بهادار تهران به نشانی www.irbourse.com ، سازمان بورس و اوراق بهادار به نشانی www.seo.ir و مرکز پردازش اطلاعات مالی ایران به نشانی www.fipiran.com ، جمعآوری شدهاند.
متغیّرهای تحقیق
در این مدل تحقیق، ده متغیّر سرمایه اولیه، سوددهی اولیه، اندازه شرکت، سن شرکت، اهرم مالی، زیرقیمت بودن، زمان ورود، درصد عرضه اولیه، حجم عرضه اولیه و فاصله زمانی پذیرش و عرضه، به عنوان متغیّرهای مستقل و عملکرد مالی آتی شرکت به عنوان متغیّر وابسته در نظر گرفته ‌شده‌اند.
متغیّرهای این تحقیق در جدول ۳-1 بر اساس نوع و مقیاس سنجش معرفی ‌شده‌اند.
متغیّرهای تحقیق
ردیف متغیّر نوع متغیّر مقیاس سنجش
1 سرمایه اولیه کمّی پیوسته نسبی
2 سوددهی اولیه کمّی پیوسته نسبی
3 اندازه شرکت کمّی پیوسته نسبی