کودکان و نوجوانان و راهبردهای مقابله

دانلود پایان نامه
ترسیم هیجانات مثبت: مطالعات مختلف نشان دادند که داشتن احساس خوب نشانگر تاب‌آوری است.
2-عوامل شناختی
1-راهبردهای مقابله: مطالعات زیادی نشان دادند که افراد تاب‌آور دارای راهبردهای مقابله فعال زیر هستند:
جستجوی حمایت هیجانی و خودفاش‌سازی در برابر شخص سوم (والدین یا خواهر-برادران) راهبردی فعال است که می‌تواند اثر محافظتی داشته باشد. بازسازی شناختی (یا شکل‌دهی مجددشناخت) راهبردی است که باعث تغییر فهم ما از رویداد آسیب‌زا و تأثیرات دردناک مرتبط با آن برای رسیدن به هشیاری از مشکلی که به رویداد آسیب‌زا در گذشته مربوط است، می‌شود (اسپاکارلی، 1994). گسترش راهبردهای مقابله منفعل زیر در افراد غیر تاب‌‌آور مشاهده می‌شود:
2-مقابله اجتنابی: این نوعی انکار هوشیارانه از رویداد واقعی است. تحقیقات تجربی جانسون و کنکل(1991) نشان داد که این راهبردها خطر نشانه‌های روان شناختی در نوجوانان و بزرگسالانی که مورد سوء‌استفاده جنسی در کودکی قرار گرفتند را افزایش می‌دهد.
بر اساس نظریه تریمبلی و همکاران، کسانی که راهبردهای مقابله اجتنابی دارند بیشتر رفتارهای پرخاشگرانه و خلاف از خود نشان می‌دهند ( تریمبلی و همکاران، 1999).
استعدادشناختی: افراد تاب‌آور اغلب استعداد زیادی برای فهم و تحلیل موقعیت‌ها و یک ظرفیت گسترده برای توجه و تمرکز نشان می‌دهند.
3-تمایل به خوشبینی: این شامل یک مجموعه از انتظارات تعمیم یافته و ثابت از چیزهای مثبت است که در بخش ها و زمان‌های مختلفی از زندگی ما وجود دارد. تاسایی و پیترسون نشان دادند که این یک عامل مهم در تاب‌آوری است و یکی از مهم‌ترین عوامل شناختی در تعدیل اثر فشار روانی است. البته اشکال مختلفی از خوشبینی وجود دارد.
خوشبینی موقعیتی : که در برگیرنده انتظارات مثبت در موقعیت‌های خاص است. خوشبینی تطبیقی، که دربردارنده مقایسه احتمال وقوع یک رویداد برای خودمان در قیاس با دیگران است.(تاسایی و پیترسون،2006).
ب- عوامل خانوادگی:
خانواده اولین گروه اجتماعی است که کودک به آن تعلق دارد. دلبستگی عاطفی و تعلق خانوادگی نقش مهمی در رشد تاب‌آوری ایفا می‌کند . امنیت هیجانی از طریق والدینی فراهم می‌شود که نقش فرزندپروری‌شان را در سال اول زندگی ( از تولد تا 6 سالگی) برای افزایش مقاومت موثر در برابر استرس درست ایفا می‌کنند.
شرایط آموزشی مثبت و حمایت اجتماعی و هیجانی که از طریق یکی از دو والد یا خواهر و برادر فراهم می‌شود، عامل مهمی در تاب‌‌آوری کودکانی است که احتمال مواجهه آنها با آسیب وجود دارد. از خصوصیات کودکان تاب‌آور در این مطالعه می توان به فقدان نشانه های روان‌پزشکی ، کفایت اجتماعی، انطباق رفتاری و عملکرد تحصیلی خوب اشاره کرد( کارانتی بوژریو، 2001).
مشاهده 310 کودک بین 5/1 تا 12 سال نشان داد که کیفیت ارتباط بین والد و کودک و همچنین کیفیت ازدواج والدین که متضمن جو هیجانی گرمی در خانواده است عامل مهمی در رشد تاب‌‌آوری در کودکان در معرض خطر محسوب می شود ( واندربیلت آدریانس و شاو، 2006)
ج-عوامل جامعه‌شناختی :
عضویت در نظام‌های اجتماعی مانند خانواده، همسایگان و جامعه، گروه‌هایی هستند که کودک با عضویت در آنها می‌تواند برای رشد تاب‌آوری در مواجهه با شرایط آسیب از آنها کمک بگیرد. بیرون از خانواده افرادی که از کودکان حمایت می‌کنند می توانند تأثیر منفی آسیب و آشفتگی زندگی خانوادگی را خنثی کنند.
عضویت در یک گروه اجتماعی این حس را ایجاد می‌کند که حمایت دوجانبه ای بین اعضاء برقرار است و تبعیت از قواعد اخلاقی گروه عنصری است که باعث ایجاد تاب‌آوری در جوانانی می شود که با شرایط سخت مواجه هستند. مکانیزم‌های این حمایت جمعی به وسیله جی.کی فلسمن(1989) در کودکان بین 7تا12 سال که در خیابان‌های کلمبیا زندگی می کردند، توصیف شد (تاسیگنانت، 1999)
2-17-تاب‌‌آوری از نظر تاریخی و فرایند تحولی:
در واقع مفهوم تاب‌آوری مبتنی بر این نظریه است که با وجود آن که برخی از افراد با عوامل خطر متعددی روبه رو می‌شوند و در نتیجه احتمال بروز یک اختلال در آن‌ها بیش‌تر است ولی دچار آن اختلال نمی‌شوند.
برخی از محققین معتقدند که به وجود آمدن تاب‌آوری ناشی از عواملی است که همانند یک سپر افراد در معرض خطر را در برابر آثار سوء مواجهه با عوامل خطر محافظت می‌کنند (آنتونی وکوهلر، 1987، نقل از طارمیان،1383). کودکان و نوجوانانی که تحول شان توسط فقر، طرد، بدرفتاری، جنگ، خشونت، یا مواجهه با سرکوب نژادپرستی و تبعیض تهدید می‌شود چگونه موفق می‌شوند، وقتی که والدین آنها توسط سوءمصرف مواد، بیماری روانی ( یا بیماری جسمی جدی) و بیکاری و فقر شدید ناتوان می‌شوند، چه چیزهایی از آنها محافظت می‌کنند؟ و پدیده تاب‌آوری را درمورد کودکانی که با وجود چالش های جدی و شدید در تحولشان موفق می شوند چگونه تبیین کنیم؟ برای پاسخ به این پرسش ها و احتمالاً پرسش‌های دیگر مطالعه علمی تاب‌آوری حدود4 دهه پیش زمانی مشکل گرفت که پژوهشگران پیشرو به پدیده انطباق در میان گروه‌هایی از کودکان که به عنوان افراد در معرض خطر پدیدآیی آسیب‌شناسی روانی بعدی به حساب آورده شده بودند، توجه کردند( مستن 2001، به نقل از پرتو، 1389).
2-18-موج های پژوهش درباره‌ی تاب‌آوری
موج اول: پژوهش‌هایی را دربر می‌گیرد که به شناسایی ویژگی‌های تاب‌آوری متمرکز بودند که به افراد کمک کنند از شرایط ناگوار بودن آسیب خارج شوند. اینکه تاب‌آوری نوعی یادگیری است یا بخشی از ماهیت ژنتیکی فرد است، موضوعی است که محققان در حال بررسی آن هستند، ویژگی‌های تاب‌آوری همچنین به عنوان عوامل محافظتی و داراییهای تحولی نیز در نظر گرفته شده است.