دانلود رایگان پایان نامه روانشناسی در مورد تحلیل عامل اکتشافی

دوره های تکمیلی قرار گرفت و نهایتاً پس از طی مراحل داوری 34 گویه انتخاب شد.
جهت بررسی روایی این مقیاس، ابتدا تحلیل عامل اکتشافی به روش مؤلفه های اصلی و با چرخش واریماکس بر روی نیمی از داده های جمعآوری شده (199 نفر اول) انجام شد. شیب نمودار اسکری و مقدار ارزش ویژه وجود 2 عامل در پرسشنامه را نشان داد. سپس بر روی نیمی دیگر از داده های جمع آوری شده (199 نفر دوم) تحلیل عامل تأییدی به روش مؤلفه های اصلی و با چرخش واریماکس اجرا شد. در این مرحله نیز نتایج وجود 2 عامل در پرسشنامه را نشان داد. ملاک استخراج عوامل شیب نمودار اسکری و ارزش ویژه بالاتر از 1 بود. مقدار ضریب KMO برابر94/0 و ضریب کرویت بارتلت برابر 753/5235 (0001/0P<) بود که نشان از کفایت نمونهگیری و ماتریس همبستگی گویه ها داشت.
لازم به ذکر است که گویه های 17، 18، 19، 24 و 30 به دلیل تداخل گویهای و عدم تناسب محتوایی از مجموع سئوالات پرسشنامه حذف شدند.
دو عامل استخراج شده با توجه به مبانی نظری پذیرفته شده از سوی محقق و تعریف دو وجهی معنویت تحت عنوان “ارتباط با نیرویی برتر و دیگران”، به ترتیب باورهای ماورایی و باورهای اخلاقی نامگذاری شدند. نتایج تحلیل عاملی پرسشنامهی هویت معنوی در جدول 3-3 آورده شده است.
همچنین برای تعیین پایایی پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد و ضرایب پایایی برای باورهای ماورایی، باورهای اخلاقی و کل مقیاس هویت معنوی به ترتیب 95/0، 87/0 و 96/0 به دست آمد.
جدول 3-3- تحلیل عوامل هویت معنوی
گویه ها
باورهای ماورایی
باورهای اخلاقی
2
87/0
4
84/0
33
82/0
5
81/0
1
81/0
7
80/0
20
76/0
9
74/0
34
73/0
10
73/0
15
73/0
16
72/0
31
70/0
22
68/0
14
67/0
8
66/0
26
64/0
11
46/0
28
77/0
25
75/0
23
71/0
29
68/0
13
67/0
12
63/0
6
58/0
27
58/0
21
56/0
3
55/0
32
51/0
مقدار ارزش ویژه
57/11
7
درصد واریانس
03/34
57/20
کل واریانس
60/54
3-3-3- مقیاس فاصله روانشناختی
چنانچه بیان شد جهت سنجش فاصله روانشناختی از دو مقیاس جهتگیری غلبه اجتماعی و حریم رعایت اخلاقی استفاده شد که در ادامه هر یک به تفکیک توضیح داده خواهند شد.
3-3-3-1- مقیاس جهتگیری غلبه اجتماعی (SDO)
مقیاس جهتگیری غلبه اجتماعی توسط سیدانیوس و پراتو (1999) و به منظور سنجش میزان تمایل افراد برای غلبه بر دیگران و ترجیح نابرابری در بین گروه های اجتماعی تهیه شد. این مقیاس شامل 16 گویه میباشد، از مجموع این 16 گویه، 8 گویه میزان تمایل افراد برای غلبه بر دیگران و 8 گویه ترجیح نابرابری نسبت به گروه های اجتماعی را میسنجد و در مقیاس 5 گزینهای لایکرت از 1 (کاملاً مخالفم) تا 5 (کاملاً موافقم) درجهبندی میشود. لازم به ذکر است که گویه های 9 تا 16 به صورت معکوس نمرهگذاری میشوند.
سازندگان این پرسشنامه متوسط ضریب پایایی این مقیاس را 83/0 گزارش کردهاند. بنابر ادعای سازندگان، این مقیاس از اعتبار سازهای خوبی نیز برخوردار است و جهتگیری غلبه اجتماعی با تبعیض جنسیتی (51/0r=) پیشداوری قومی علیه گروه های اقلیت (41/0r=)، ملّیتگرایی (51/0r=) و میهنپرستی (35/0r=) در ارتباط است.
در پژوهش حاضر نیز به منظور تعیین روایی این مقیاس از روش تحلیل عامل استفاده شد. نتایج تحلیل عاملیبه روش مؤلفه های اصلی با چرخش واریماکس وجود 2 عامل تمایل برای غلبه بر دیگران و ترجیح نابرابری در گویه ها را تأیید نمود. ملاک استخراج عوامل شیب نمودار اسکری و ارزش ویژه بالاتر از 1 بود. مقدار ضریب KMO برابر 85/0 و ضریب کرویت بارتلت برابر با 473/2095 (0001/0P<) بود که نشان از کفایت نمونهگیری و ماتریس همبستگی گویه ها داشت .
لازم به ذکر است که گویهی 5 به دلیل بار عاملی ضعیف از مجموع سئوالات حذف شد و از آنجا که سازندگان این مقیاس به دلیل همبستگی بالای دو بعد تمایل به غلبه بر دیگران و ترجیح نابرابری نمرهی کل این مقیاس را در نظر گرفتهاند، در این پژوهش نیز برای جهتگیری غلبه اجتماعی یک نمرهی کل در نظر گرفته شده است. نتایج تحلیل عاملی این پرسشنامه در جدول 3-4 آورده شده است.
همچنین برای تعیین پایایی این پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد و ضریب حاصله برای جهتگیری غلبه اجتماعی 83/0به دست آمد.
جدول 3-4- تحلیل عوامل جهتگیری غلبه اجتماعی
گویه ها
ترجیح نابرابری
گرایش به غلبه بر دیگران
10
83/0
9
77/0
12
76/0
13
73/0
11
71/0
15
71/0
14
62/0
16
57/0
7
68/0
6
63/0
8
63/0
4
61/0
2
59/0
1
55/0
3
48/0
مقدار ارزش ویژه
95/4
18/2
درصد واریانس
43/27
10/17
کل واریانس
45/44
3-3-3-2- مقیاس حریم رعایت اخلاقی (CMR)
این مقیاس در سال 2003 توسط آکوئینو و رید ساخته شد. این ابزار شامل 4 سئوال است که میزان اعتقاد به التزام اخلاقی نسبت به چهار گروه مختلف را اندازهگیری میکند. این چهار گروه عبارتند از: افرد کشوری دیگر، بیگانگان، افراد متعلق به گروه های مذهبی متفاوت با گروه مذهبی خود، افراد متعلق به قومیتی متفاوت از قومیت خود. گویه ها بر اساس مقیاس لایکرت 5 درجه ای از 1 (اصلاً متعهد نیستم) تا 5 (خیلی متعهدم) درجه بندی میشوند.
ضریب پایایی این مقیاس توسط سازندگان 88/0 گزارش شده است. در این پژوهش نیز ضریب پایایی این مقیاس با بهره گرفتن از روش آلفای کرونباخ 91/0 به دست آمد.
3-4- روش جمعآوری اطلاعات
به منظور جمعآوری اطلاعات، پس از انتخاب گروه شرکتکنندگان و تهیهی پرسشنامه، آزمون به صورت گروهی و در کلاسهای درس دانشجویان اجرا شد. قبل از توزیع پرسشنامهها، توضیحاتی راجع به نحوهی پاسخگویی به سئوالات، هدف پژوهش و ضرورت همکاری صادقانه به آزمودنیها داده شد و از آنها خواسته شد تا با دقت و حوصله به تمامی سئوالات پاسخ دهند. علاوه بر این، به آنها اطمینان داده شد که پاسخهای آنان محرمانه خواهد ماند. مدت زمان پاسخگویی به سئوالات بین 10 تا 15 دقیقه در نوسان بود. پس از جمعآوری اطلاعات کار نمرهگذاری آغاز شد.
3-5- روش تجزیه و تحلیل اطلاعات
در این پژوهش به منظور تجزیه و تحلیل اطلاعات، ابتدا با بهره گرفتن از شاخصهای آمار توصیفی، اطلاعات توصیفی آزمودنیها از قبیل میانگین و انحراف معیار، مشخص گردید. پس از آن به منظور پاسخگویی به فرضیه های موجود و بررسی میزان قدرت پیشبینی متغیرهای برونزاد (دلبستگی به والدین و دلبستگی به همسالان) و متغیر واسطهای (هویت معنوی) بر روی متغیر درونزاد (فاصله روانشناختی) از روش آماری تحلیل مسیر با بهره گرفتن از روش رگرسیون چندگانه به روش متوالی همزمان بر اساس مراحل بارون و کنی استفاده شد. برای بررسی مسیرهای موجود در مدل مراحل زیر اجرا گردید:
1- رگرسیون فاصله روانشناختی (جهتگیری غلبه اجتماعی و حریم رعایت اخلاقی به طور مجزا) بر دلبستگی به والدین و همسالان.
2- رگرسیون هویت معنوی بر دلبستگی به والدین و همسالان.
3- رگرسیون همزمان فاصله روانشناختی (جهتگیری غلبه اجتماعی و حریم رعایت اخلاقی به طور مجزا) بر دلبستگی به والدین و همسالان و هویت معنوی.
4- برای تعیین نقش واسطهگری هویت معنوی بین دلبستگی به والدین و همسالان و فاصله روانشناختی مرحلهی سوم با مرحله اول مقایسه شد.
علاوه بر مراحل بارون و کنی، به منظور تعیین نقش واسطهگری از دستور bootstrapدر نرم افزار ایموس نیز استفاده شد و به منظور بررسی نقش تعدیلی جنسیت مراحل فوق به طور مجزا برای دختران و پسران اجرا گردید و تفاوتهای حاصل به عنوان ملاکی برای نقش تعدیلگری جنسیت در نظر گرفته شد.
فصل چهارم
یافتههای پژوهش
4-1- مقدمه
در این فصل نتایج تحلیلهای آماری متغیرهای پژوهش ارائه شده است. به این منظور ابتدا یافتههای توصیفی متغیرهای پژوهش و ماتریس همبستگی متغیرها ارائه شدهاند و پس از آن نتایج تحلیلهایی که برای بررسی سئوالات پژوهشی صورت گرفتهاند مطرح گردیده است.
4-2- یافتههای توصیفی متغیرهای پژوهش
به منظور بررسی اطلاعات توصیفی، میانگین و انحراف معیار متغیرهای پژوهش مورد بررسی قرار گرفت که نتایج حاصل در جدول 4-1 ارائه گردیده است.
جدول 4-1- یافتههای توصیفی متغیرهای پژوهش
متغیر
میانگین
انحراف معیار
حداکثر نمره
حداقل نمره
دلبستگی
دلبستگی به والدین
08/19
14/7
31
12-
دلبستگی به همسالان
39/24
78/5
39
7
هویت معنوی
باورهای ماورایی
74/66
83/15
90
18
باورهای اخلاقی
73/41
79/6
55
14
نمره کل هویت معنوی
47/108
21/20
145
44
فاصله روانشناختی
جهتگیری غلبه اجتماعی
72/38
54/9
70
15
حریم رعایت اخلاقی
93/13
31/3
20
4
4-3- ماتریس همبستگی متغیرهای مدل پژوهش
به منظور بررسی رابطه ساده بین متغیرهای پژوهش، همبستگی تمامی متغیرها محاسبه گردید. در جدول 4-2 ماتریس همبستگی متغیرهای پژوهش درکل گروه آورده شده است. لازم به ذکر است به دلیل در نظر گرفتن نمرهی کل هویت معنوی در بعضی از تحلیلهای انجام شده، علاوه بر دو بعد باورهای ماورایی و باورهای اخلاقی هویت معنوی، نمرهی کل هویت معنوی و همبستگی آن با سایر متغیرها نیز در جدول 4-2 لحاظ شده است.
جدول 4-2- ماتریس همبستگی بین متغیرهای پژوهش
متغیر
(1)
(2)
(3)
(4)
(5)
(6)
(7)
دلبستگی
1- دلبستگی به والدین
1
2- دلبستگی به همسالان
**22/0
1
هویت معنوی
3- باورهای ماورایی
**15/0
*11/0
1
4- باورهای اخلاقی
**13/0
**21/0
**51/0
1
5- نمره کل هویت معنوی
**16/0
**16/0
**95/0
**74/0
1
فاصله روانشناختی
6- جهتگیری غلبه اجتماعی
06/0-
02/0-
**16/0-
**20/0-
**20/0-
1
7- حریم رعایت اخلاقی
*11/0
*10/0
**18/0
**33/0
**26/0
**20/0-
1
01/0 **p<
05/0 * p<
همانگونه که یافتههای این جدول نشان میدهد، ضرایب همبستگی متغیرهای وابستهی مدل (جهتگیری غلبه اجتماعی و حریم رعایت اخلاقی) با سایر متغیرها در اکثر موارد معنی دار بوده است. این امر زمینه را برای تحلیلهای بعد فراهم میآورد.
4-4- بررسی مدل پژوهش
همانگونه که ذکر شد، هدف پژوهش حاضر پیشبینی فاصلهی روانشناختی بر اساس دلبستگی به والدین و همسالان با واسطهگری هویت معنوی میباشد. لذا در این قسمت یافتههای حاصل از تحلیل مسیر مدل پژوهش مورد بررسی قرار خواهد گرفت. در بررسی مسیرهای مدل، ضرایب استاندارد رگرسیون (β) بر روی هر پیکان نشان داده شده است. علاوه بر این، مقدارR، R2،β ،t و سطح معنیداری نیز در جدول مربوطه گزارش شده است. ضمناً در هر مرحله سئوالات و مفروضههای پژوهش و مدل مفروض که قبلاً مطرح گردید نیز مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
4-4-1- بررسی اثر مستقیم دلبستگی به والدین و همسالان بر فاصله روانشناختی
به منظور بررسی فرضیهی اول پژوهش مبنی بر اینکه «دلبستگی به والدین و همسالان پیشبینی کنندهی فاصلهی روانشناختی است» رگرسیون جداگانهی جهتگیری غلبه اجتماعی و حریم رعایت اخلاقی بر دلبستگی به والدین و همسالان محاسبه گردید.
جدول 4-3 حاکی از بررسی قدرت پیشبینی هر یک از دلبستگی به والدین و همسالان برای جهتگیری غلبه اجتماعی و حریم رعایت اخلاقی میباشد.
جدول4-3- پیشبینی ابعاد فاصله روانشناختی بر اساس دلبستگی به والدین و همسالان
جهتگیری غلبه اجتماعی
حریم رعایت اخلاقی
متغیر پیشبین
R
R2
β
t
P<
R
R2
β
t
P<
دلبستگی به والدین
06/0
004/0
06/0-
15/1-
N.S
13/0
01/0
09/0
80/1
N.S
دلبستگی به همسالان
007/0-
12/0-
N.S
07/0
46/1
N.S
چنانچه نتایج جدول 4-3 نشان میدهد ضرایب استاندارد رگرسیون جهتگیری غلبه اجتماعی و حریم رعایت اخلاقی بر هیچ یک از دلبستگی به والدین و همسالان معنادار نمیباشد.
4-4-2- بررسی اثر مستقیم دلبستگی به والدین و همسالان بر ابعاد هویت معنوی
جهت بررسی فرضیهی دوم پژوهش مبنی بر اینکه «دلبستگی به والدین و همسالان پیشبینی کنندهی هویت معنوی است» دلبستگی به والدین و همسالان به عنوان متغیرهای پیشبین و مؤلفه های هویت معنوی به صورت جداگانه و در نقش متغیر ملاک وارد معادله رگرسیون شدند.
جدول 4-4 حاکی از بررسی قدرت پیشبینی دلبستگی به والدین و همسالان برای باورهای ماورایی و باورهای اخلاقی به عنوان دو بعد هویت معنوی میباشد.
جدول 4-4- پیشبینی باورهای ماورایی و باورهای اخلاقی بر اساس دلبستگی به والدین و همسالان
باورهای ماورایی
باورهای اخلاقی
متغیر پیشبین
R
R2
β
t
P<
R
R2
β
t
P<
دلبستگی به والدین
17/0
03/0
13/0
63/2
01/0
23/0
05/0
08/0
71/1
N.S
دلبستگی به همسالان
08/0
74/1
N.S
20/0
94/3
001/0
چنانچه نتایج مندرج در جدل 4-4 نشان میدهد، دلبستگی به والدین (01/0P<، 13/0=β) باورهای ماورایی را به طور معنادار و مثبت پیشبینی میکند، اما دلبستگی به همسالان
پیشبینیکنندهی باورهای ماورایی نمیباشد.
در رابطه با باورهای اخلاقی نتایج نشان میدهد که دلبستگی به همسالان
(001/0P<، 20/0=β) به طور معناداری باورهای اخلاقی را پیشبینی میکند، اما دلبستگی به والدین از قدرت پیشبینی معناداری برای باورهای اخلاقی برخوردار نیست.
4-4-3- بررسی اثر همزمان دلبستگی به والدین و همسالان و ابعاد هویت معنوی بر فاصله روانشناختی
به منظور بررسی فرضیه سوم پژوهش مبنی بر اینکه «دلبستگی به والدین و همسالان با واسطهی هویت معنوی فاصله روانشناختی را پیشبینی میکند»، از روش رگرسیون چندگانه استفاده شد. در این تحلیل دلبستگی به والدین و همسالان و ابعاد هویت معنوی به عنوان متغیرهای پیشبین و مؤلفه های فاصله روانشناختی به صورت جداگانه و در نقش متغیر ملاک وارد معادله رگرسیون شدند، نتایج این مرحله در جدول 4-5 نشان داده شده است.
جدول 4-5– پیشبینی ابعاد فاصله روانشناختی بر اساس دلبستگی به
والدین و همسالان و ابعاد هویت معنوی
جهتگیری غلبه اجتماعی
حریم رعایت اخلاقی
متغیرهای پیشبین
R
R2
β
t
P<
R
R2
β
t
P<
دلبستگی به والدین
22/0
05/0
03/0-
68/0
N.S
33/0
11/0
06/0
29/1
N.S
دلبستگی به همسالان
03/0
66/0
N.S
01/0
23/0
N.S
باورهای ماورایی
07/0-
28/1
N.S
01/0
26/0
N.S
باورهای اخلاقی
17/0-
94/2
01/0
31/0
50/5
001/0
با توجه به ارقام حاضر در جدول 4-5 باورهای اخلاقی (01/0P<، 17/0-β) به طور معنادار جهتگیری غلبه اجتماعی را پیشبینی میکند. اما چنانچه مشاهده میشود باورهای ماورایی، دلبستگی به والدین و دلبستگی به همسالان هیچ یک پیشبینی کنندهی جهتگیری غلبه اجتماعی نمیباشند. همچنین از میان ابعاد هویت معنوی تنها بعد باورهای اخلاقی (001/0P<، 31/0β) حریم رعایت اخلاقی را به طور معنادار پیشبینی میکند، اما دیگر متغیرها از قدرت پیشبینی معناداری برخوردار نمیباشند.
به منظور تأیید نقش واسطهگری باورهای اخلاقی، علاوه بر مراحل بارون و کنی از نرم افزار اموس(Amos) نیز استفاده شد. پس از رسم مدل پژوهش در محیط اموس، با بهره گرفتن از دستور Bootstrap، معناداری اثرات غیرمستقیم متغیرها به شرح زیر به دست آمد.
جدول 4-6- معناداری اثرات غیر مستقیم متغیرهای پژوهش
متغیر واسطه
متغیر ملاک
متغیر پیشبین
باورهای اخلاقی
جهتگیری غلبه اجتماعی
حریم رعایت اخلاقی

دیدگاهتان را بنویسید