۱۵/۵۸۰
در بیت زیر شاعر به شیده فرزند افراسیاب اشاره می کند و چنین می گوید که همان طور که سنجر در زمان الب ارسلان به حاکمیت رسید، شیده نیز از نژاد افراسیاب پدید آمد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

سنجری از دوره الب ارسلان شد حکمران شیده یی از تخمه افراسیاب آمد پدید

 

۲۲/۱۹۸
قاآنی در بیت زیر به ستایش شاهزاده شجاع السطلنه حسنعلی میرزا می پردازد و در خلال این مدح از شوکت افراسیاب نیز در کنار جلال کیقباد ؛ شکوه قیصر و فرّ سلیمان نام می برد و ممدوحش را از نظر شکوه و شوکت به افراسیاب تشبیه می کند. و این موضوع، این نکته مهم را به ذهن می آورد که شاعر کاملاً متوجه عظمت و شکوه پهلوانی چون افراسیاب بوده و این تشبیه بسیار هوشمندانه و دقیق آمده است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

با جلال کیقباد و شوکت افراسیاب با شکوه قیصر و فرّ سلیمان می رسد

 

۱۵۸/۱۷
نیز:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تا بر او چون منیژه دل بستم گشت افراسیاب دل آگاه

 

۸۲۱/۱۴
در جای دیگری از دیوان قاآنی در بخش مسمطات، باز به نام افراسیاب و اسفندیار بر می خوریم اما این بار هر دو نام در یک مصرع آمده است.شاعر در این مسمط به مدح علیقلی میرزا پرداخته است و در مصرعی در اواسط این مسمط، غره‌ی ممدوح خود را به غرّه‌ی افراسیاب و حالت حمله ور شدن او را به حمله های اسفندیار تشبیه کرده است. اینکه شاعر در استفاده از شخصیت افراسیاب و اسفندیار در این مسمط، متوجه غره و شیوه ی حمله ور شدن آنها شده است، فضای ذهن خواننده را بیشتر به جنگجویانه بودن این دو شخصیت پهلوانی، کشانده است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جام کیخسرو پراز می کن که تا چون تهمتن کینه خون سیاوش خواهم از افراسیاب

 

۷۲/۱۸
در این بیت از چهار شخصیت یعنی کیخسرو، تهمتن، سیاوش و افراسیاب نام برده است. این بیت چند تصویر جذاب و زیبا را در کنار هم چیده است. هر کدام از این تصویرها که اشاره به تصویری که در متون قدیمی تر وجود دارند، دارد در ابتدا بیانگر تسلط شاعر بر متون و شخصیتها و استفاده به جا از آنها است و در مرحله بعد نشانگر این است که شاعر به خوبی توانسته از صنعت ایجاز استفاده کند به گونه ای که اشاره به این چهار شخصیت مهم را توانسته تنهادر یک بیت بیان کند. اگر از منظر دیگر به این بیت نگاه کنیم در می یابیم که شاعر توجه ویژه به این نکته دارد که مِی اگر از جام کیخسرو نوشیده شود، تأثیر بیشتری دارد چرا که آنقدر تأثیرگذار خواهد بود که شاعر که در یک جوّ خیالی از جام کیخسرو شراب می نوشد به آن اندازه مست خواهد شد که بتواند چون تهمتن، کینه‌ی خون سیاوش را از افراسیاب بگیرد.
دربیتی دیگراین گونه آمده است:

 

 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *